مدير گروه بيولوژي دريا دانشگاه آزاد تهران گفت: تحقيقات نشاندهنده اين است كه ماهيان تالاب انزلي آلوده به انواع آلايندهها هستند.
دكتر"سيد محمدرضا فاطمي" در حاشيه همايش تالابها اظهار داشت: متاسفانه بهدليل ورود پسماندهاي صنعتي و فاضلابهاي خانگي به تالاب بينالملليانزلي، ماهيان اين تالاب آلوده به انواع آلايندهها بوده و بايد در مصرف آنها احتياط شود.
وي اضافه كرد: اين مسئله بايد هر چه سريعتر به مردم منتقل شده و آنان از مضرات مصرف اين ماهيان آگاهي يابند.
دكتر فاطمي تصريح كرد : متاسفانه تالاب انزلي بهدليل بيتوجهي مردم و مسوولان در معرض نابودي قرار گرفته و چندان اميدي به احياي آن نيست.
وي متذكر شد:اين تالاب نمونه بارز تمامي اثرات منفي دخالت انسان بر محيط زيست طبيعي است به گونهاي كه هماكنون در دنيا براي بررسي تاثيرات منفي بر روي يك تالاب، تالاب بينالمللي انزلي را مثال ميزنند.
دكتر فاطمي متذكر شد: اين در شرايطي است كه تالاب انزلي يكي از ۱۰تالاب مهم و حياتي جهان است.
به گفتهاين محقق در حال حاضر گروههاي خارجي و بانكهاي جهاني نيز به دليل بيتوجهي مسوولان و مردم دست از كمك به احياي اين تالاب برداشتهاند و از حيات دوباره آن قطع اميد كردهاند.
وي خاطرنشان كرد: هر كشوري خودش بايد منابع طبيعي و ميراث فرهنگي خود را حفظ كند وقتي اين كار انجام نگيرد نيروهاي خارجي نيز ديگر هيچ حساسيت و توجهاي به آن بهرغم ارزشمند بودن آنها نخواهند داشت.
دكتر فاطمي اظهار داشت: تالابهاي كشور از جمله انزلي ، درياچه اروميه ، نيريز و بختگان در مناطقي واقع شدهاند كه جزء مناطق جمعيتي بوده و تحت تاثير دخالتهاي انسان قرار گرفتهاند و حيات آنها بهخطر افتاده است.
اين استاد دانشگاه مهمترين خطراتي كه ميتواند حيات تالابها را تحت تاثير قرار دهد به ترتيب تعرض به حريم و حاشيه تالاب،ورود آلايندهها و پسماندهاي صنعتي، كشاورزي به تالابها و صيد و شكار بيرويه ماهيان و پرندگان مهاجر كه براي زمستان گذراني به اين مناطق ميآيند، برشمرد.
دكتر فاطمي اضافه كرد: مديريت تالابها در كشور ما برعهده محيط زيست است اما به دليل سرعت بالاي توسعه و افزايش لجام گسيخته جمعيت، اين سازمان در بسياري از موارد قادر به اعمال مديريت نبوده و در نتيجه پيكره تالابها دستخوش تعرض و ويراني شده است.
به اعتقاد اين محقق دانشگاهي مديريت در سازمان محيط زيست بايد اولويت بندي شود و مناطق در خطر در درجه اول اهميت و حفاظت قرار گيرند.
وي با اشارهبه برخي مشكلات زيست محيطي كه اين روزها رسانهها بسيار پيگير آن هستند مانند مسئله سرخهحصار، گفت: اهميت اين مسئله در مقايسه با تالاب بينالمللي انزلي هيچ است، اما مديريت قوي آن منطقه اين مسئله را اينچنين عيان كرده، چيزي كه تالاب انزلي هميشه از آن محروم بوده است.
اين استاد دانشگاه متذكر شد: متاسفانه در كشور ما توسعه و حفاظت رودروي يكديگر قرار گرفتهاند در صورتي كه اين دو بايد به موازات هم و در كنار يكديگر حركت كنند.
دكتر فاطمي افزود: اين حركت موازي امكان پذير نخواهد بود مگر با آگاهي مديران و برنامهريزان مختلف كشور كه تعهدات زيست محيطي را شناخته و در ساخت و سازهاي خود اعمال كنند.
وي متذكر شد:اين عقب ماندن از سرعت توسعه يكي از دلايلي است كه موجب شده همگان بهاين باور برسند كه محيط زيست ابتدا اجازه شروع يك پروژه را ميدهد و بعد در نيمههاي كار به دنبال متوقف كردن آن است.
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: زيربناي تمام اين مشكلات ناشي از جمعيت و فشاري است كه خيل عظيم مردم به دليل پايين بودن بنيه اقتصادي و وابستگي معاششان به تالابها وارد ميكنند.
دكتر فاطمي خاطرنشان كرد: اين فشارها هر روز بيشتر ميشود و متاسفانه محيط زيست به هيچ عنوان قادر به كنترل اين وضعيت نيست.
اين محقق دانشگاهي متذكر شد: بهرغم آنكه انسانها بيشترين نفع را از تالابها ميبرند، زمينه نابودي اين نعمات الهي را فراهم كرده بهگونهاي كه۴۰ درصد تالابهاي ايران در معرض نابودي قرار گرفتهاند.
وي مهمترين راهكارهاي حفظ تالابها و استفاده بهينه از آنها را قطع ورود آلايندهها، پيشگيري از ساخت و سازهاي بيرويه در حاشيه و حريم تالابها ، خودداري از احداث سد در بالادست حوزههاي آبريز درياچهها و افزايش آگاهي جامعه در خصوص اهميت و ارزشهاي تالابها و فعال كردن گروههاي خودجوش محلي براي حفاظت از محيط زيست اعلام كرد.
دكتر فاطمي يادآور شد: در گذشته بيش از چهار هزار تن ماهي از تالاب انزلي صيد ميشده كه متاسفانه به دليل مشكلات ياد شده امروز به ۴۰۰تن كاهش يافته است.
وي با اشاره بهاين كه اين مسئله نمونه بارز ضرر و زيان اقتصادي و طبيعي به مردم است متذكر شد: مردم نبايد بگذارند پيكره تالاب انزلي بيش از اين دستخوش نابودي شود.
اين استاد دانشگاه متذكر شد: اگر در كشور ما زمينهاي فراهم شود كه از نظر حقوقي، اجتماعي و سياسي مديران خاطي در امر محيط زيست جرايم مربوطه را به صورت شخصي و نه دولتي پرداخت كنند، بسياري از مشكلات حل خواهد شد.
تالاب از نظر لغوي معادل واژه تلند به معناي اراضي خيس بوده و متشكل از دو كلمه تال و آب و در اصل لغتي هندي ، به مفهوم آبگير است كه پس از كنوانسيون رامسر اين واژه مرسوم شد.
در گويش گيلكي تال به معناي نيلوفر وحشي است .
در حال حاضر ۴۵كشور جهان تعداد بيش از ۳۵۰تالاب به مساحتي حدود ۲۲ ميليون هكتار را جهت حفاظت در تالابها بويژه از پرندگان آبزي مهاجر و بومي و آبزيان مقيم آنها زير پوشش اين كنوانسيون قرار دادهاند.
طبق آخرين تعريف كامل كنوانسيون رامسر در سال ۱۹۷۱ميلادي تالاب را عبارت از مناطق مردابي، آب مانده، جاري، تازه، لب شور يا آبهاي دريا به شرطي كه هنگام جزر، ارتفاع آب بيش از شش متر نباشد، دانستهاند.
تعداد تالابهاي با اهميت بينالمللي در ايران ۲۲عدد بوده و مساحت آنها حدود ۱/۳ميليون هكتار ميباشد.
تالاب انزلي با حدود ۲۱۸كيلومترمربع مساحت تعداد ۵۶گونه از يكصدو ۲۰ گونه ماهيان دريايي خزر را در خود جاي داده است