تب شاليزار يا لپتوسپيروز از بيماري‌هاي بومي و شايع در استان گيلان است.

فصل شيوع اين بيماري بهار و تابستان است و هر ساله عده‌اي از مردم استان به‌ويژه شاليكاران را مبتلا مي‌كند و در مواردي حتي مي‌تواند منجر به مرگ فرد مبتلا شود.

وجود ‪ ۴۰۰‬هزار هكتار زمين كشاورزي در گيلان و ‪ ۱۸۲‬هزار خانوار بهره‌بردار كه با محاسبه جمعيت خانوارها حداقل به يك ميليون نفر در معرض خطر مستقيم اين بيماري مي‌رسد، اهميت توجه به اين بيماري را بيشتر مي‌كند.

گرچه آمار دقيقي از تعداد افرادي كه هر ساله در گيلان به اين بيماري مبتلا مي‌شوند در دست نيست اما به گفته يكي از شاغلان حرفه پزشكي در يكي از درمانگاههاي استان ، شمار مبتلايان قابل توجه‌است.

اين در حالي است كه با توجه به عمومي بودن و مشابه بودن اين علائم با بيماري ساده‌اي نظير سرماخوردگي گاهي با آن اشتباه گرفته مي‌شود و همين مي تواند براي بيمار خطرآفرين باشد.

علائم بيماري به صورت تب ، لرز، درد شديد عضلاني، سردرد مداوم، بيقراري ، ضعف و سستي ، درد شكم ، تهوع و استفراغ ، اسهال و در انتها نارسايي كبد يا كليه و يا مننژيت ظاهر مي‌شود و مي‌تواند فرد را از پاي در آورد.

دوره نهفتگي ( كمون ) بيماري چهار تا ‪ ۱۰‬روز است.

به گفته پزشكان عامل ايجادكننده تب شاليزار يا ( لپتوسپيروز ) ميكروارگانيسمي از دسته اسپيروكتها به نام لپتوسپيرا است كه منجر به يك بيماري تب دار حاد يا تحت حاد مي‌شود.

اين بيماري از دسته بيماري‌هاي مشترك انسان و دام محسوب مي‌شود.

عامل بيماري از طريق مخاطها( چشم ، مخاط دهان و ...) و پوست آسيب ديده وارد بدن ميزبان ( انسان ) شده و از طريق خون به ارگانهايي كه معمولا سيستم اعصاب مركزي ، كبد و كليه‌ها است مهاجرت نموده و تكثير مي‌يابد.

مكانيسم صدمات بافتي حاصله به خوبي روشن نيست .

اين بيماري توسط حيوانات اهلي و وحشي كه معروفترين آن موش صحرايي است از طريق ادرار آلوده به ميكروب ( آب آلوده به ادرار) به انسان منتقل مي شود ، انتقال انسان به انسان نادر است و معمولا كشاورزان به آن مبتلا مي شوند ولي امكان ابتلاي افراد ديگر به اين بيماري نيز وجود دارد.

اطلاع رساني كافي و مناسب دانشگاه علوم پزشكي و بهداشت و درمان از طريق رسانه‌هاي ارتباط جمعي به ويژه صدا و سيما مي‌تواند در پيشگيري و حتي تشخيص بيماري توسط بيمار يا اطرافيان بيمار و مراجعه به موقع و پيگيري درماني به وي كمك كند.

همچنين آموزش بيماري‌هاي شايع در گيلان در مدارس مي‌تواند قشر زيادي از مردم استان را نسبت به اين بيماري‌ها و راههاي پيشگيري و درمان آن آگاه سازد.

با توجه به اين كه به گفته پزشكان راههاي عملي براي پيشگيري از بيماري تب شاليزار يعني پوشيدن دستكش ، چكمه و زدن عينك هنگام كار كشاورزي براي شاليكاران بسيار مشكل است ، عملي‌ترين كار اين است كه پزشكان در مورد علائم عمومي و يا شرح حال بيمار با توجه به بومي و شايع بودن بيماري در اين منطقه در فصول بهار و تابستان دقت بيشتري نشان دهند.

اين بيماري از طريق آزمايش خون در مراحل اوليه قابل تشخيص است.

يكي از مسوولان بهداشت و درمان استان گيلان كه خواست نامش ذكر نشود گفت :
دانشگاه علوم پزشكي هر ساله اوايل بهار براي پزشكان و كارشناسان دوره بازآموزي مي‌گذارد.

وي متذكر شد: با همه اينها با توجه به اين كه علايم اين بيماري عمومي و مشابه سرماخوردگي است ممكن است در مواردي پزشكان و حتي بسياري از بيماران آن را جدي نگيرند و حتي در صورت تجويز آزمايش ، نسبت به آن اقدام نكنند.

گرچه دانشگاه علوم پزشكي گيلان در سالهاي اخير اقدامات خوبي براي اطلاع رساني ، آشنايي مردم با بيماري‌هاي شايع و پيشگيري و واكسيناسيون انجام داده است بنظر مي‌رسد هنوز براي اطلاع رساني ، بازآموزي و پيشگيري در خصوص بيماري‌هاي شايع در استان جاي كار بسيار وجود دارد.

تب شاليزار، فاسيولا و تالاسمي مينور از جمله بيماري‌هاي بومي استان گيلان هستند