براساس عهدنامه ننگين گلستان تردد كشتيهاي ايراني در خزر ممنوع و ايران از منافع و مزاياي بيشمار حمل و نقل دريايي در اين دريا بيبهره بود.
در سال ۱۳۶۳در پي يازدهمين اجلاس مشترك ايران و روسيه و سفر هاشمي رفسنجاني رييس جمهوري وقت به روسيه، ممنوعيت تردد كشتيهاي تجاري در درياي خزر و تردد به بنادر روسيه (بندر آستراخان) لغو شد و در همان اجلاس موضوع ايجاد خط مشترك كشتيراني مورد تاييد قرار گرفت.
ايجاد ناوگان تجاري ملي در درياي خزر پس از اجلاس فوق همواره مورد تاكيد مقامهاي ارشد نظام بود و سرانجام اين وظيفه به شركت كشتيراني جمهوري اسلامي ايران محول شد.
در تابستان سال ۱۳۶۸شركت فوق با خريد يك فروند كشتي دو هزار و ۷۰۰ تني با نام " ايران بشير" و عبور از كانال ولگا وارد درياي خزر شد و پس از آن نيز تا سال ۱۳۷۱تعداد دو فروند كشتي سه هزار و ۷۰۰تني ديگر با نامهاي ايران بصير و ايران قدير خريداري و به ناوگان تجاري در درياي خزر ملحق شد.
تا قبل از سال ۱۳۷۱كشتيراني جمهوري اسلامي ايران خدمات حمل و نقل بار و ارايه خدمات نمايندگي به كشتيهاي خارجي در بنادر شمالي كشورمان را در قالب يك شعبه در بنادر نوشهر و انزلي انجام ميداد كه با توسعه فعاليت كشتيها ضرورت ايجاد يك شركت مستقل كه وظيفه فوق را به عهده گيرد، اجتناب ناپذير نمود.
در سال ۱۳۷۱شركت كشتيراني درياي خزر با صد درصد سهام متعلق به شركت كشتيراني جمهوري اسلامي ايران تاسيس شد و با همان سه فروند كشتي خريداري شده قبلي كار خود را آغاز نمود .
در اواخر سال ۱۳۷۳شركت فوق با خريد يك فروند كشتي پنج هزار و ۷۰۰تني به نام ايران دلير و يك فروند كشتي مسافري به نام ميرزا كوچك خان فعاليت خود را در دو بخش حمل بار و مسافر در درياي خزر توسعه داد.
مديرعامل شركت كشتيراني درياي خزر گفت: اين شركت هم اكنون داراي هشت فروند كشتي با ظرفيت كل ۳۸هزار و ۵۰۰تن، سالانه حدود يك و نيم ميليون تن كالا بين بنادر حوزه درياي خزر جابجا ميكند.
" جمشيد خليلي " اظهار داشت : كشتيراني درياي خزر پارسال با خريد دو فروند كشتي به نامهاي ايران انزلي و ايران نوشهر و الحاق آنها به ناوگان ، ظرفيت حمل ناوگان تجاري خود را در حوزه درياي خزر افزايش داده است.
وي خاطرنشان كرد: اين شركت با تدابير لازم و همچنين ايجاد تسهيلات مناسب براي صادركنندگان موجب تشويق آنان و همچنين افزايش چشمگير حمل كالاي صادراتي نسبت به سال گذشته شد.
خليلي افزود: شركت به منظور حضور فعال در منطقه با انجام مميزيها نسبت به به روز نمودن مدارك ISMو ISOبراي كليه شناورهاي ناوگان اقدام نموده است.
وي تقويت نمايندگيهاي شركت در خارج از كشور به منظور به دست آوردن بازارهاي بيشتر و افزايش سهم از حمل در درياي خزر را از جمله اقدامات مهم اين شركت عنوان كرد.
مديرعامل شركت كشتيراني درياي خزر با اشاره به اين كه هم اكنون تنها ۱۵ تا ۲۰درصد بار با پرچم ملي حمل م شود، ابراز اميدواري كرد با افزايش ناوگان ملي مزاياي اين امر به كشور باز گردد.
به گفته وي تعداد كاركنان شركت در حال حاضر ۹۰نفر در خشكي و حدود ۱۲۰ نفر در درياست كه اكثر كاركنان دريايي به علت تخصص خاص مورد نظر از كشتيراني جمهوري اسلامي ايران تامين ميشود.