بندرانزلي از جمله شهرهاي نادر و نمونه ايران است كه از لحاظ دسترسي به فرهنگ جديد و آموزش نوين پيشگام بوده است.
به گفته پيران اين شهردر گذشته كه كتابهاي يكسان براي آموزش دانشآموزان مثل امروز فراهم نبود، هر كودكي كتابهايي مانند گلستان يا بوستان سعدي ، غزليات حافظ و يا قرآن زير بغل نهاده و به مكتبخانه ميرفت.
خوب خواندن و خط زيبا داشتن هم از اهم برنامههاي مكتب خانهها درانزلي بوده است.
به استناد نخبگان اين شهر، انزلي از پيشگامان هنر- صنعت مدرن سينما نيز بوده است.
به گفته فرهاد مهرانفر، فيلمساز مطرح اهل انزلي ويژگي وصبغه فرهنگي اين شهر در حوزه شعر،ادبيات ونقاشي، همواره بستر مناسبي براي رشد نسل متاخر در حوزه سينما بوده است.
مهرانفر موفقيت پي در پي فيلمسازان انزلي را گواهي بر اين مدعا و بالا بودن سطح بينش وتوانايي اين هنرمندان دانست.
با اينحال وي امكانات موجود در انزلي را نه تنها متناسب با توانمنديها و استعدادهاي جوانان اين شهر ندانست بلكه محدود و در سطح آموزش ابتدايي خواند.
وي يكي از عوامل مهاجرت هنرمندان نخبه به مراكز ثقل هنر را عدم وجود امكانات و پشتيبانيهاي لازم براي نيروهاي مستعد اين شهر دانست.
مهرانفر هر چند فقدان امكانات را از عوامل مهاجرت هنرمندان دانست اما تصريح كرد جهان امروز خصوصا در حوزه فرهنگ و انديشه بدون مرز و جغرافيا است.
اين فيلمساز اهل انزلي در اينباره اظهار داشت: همانگونه كه شهروندان نخبه يك ديار زادگاهشان را ترك ميكنند، هستند مهاجراني كه گمشده خويش را در انزلي ميجويند.
وي افزود: مهم نيست كه فرزندان يك شهر و ديار براي درك هستي و شناخت فرهنگ جهان ترك ديار كنند، مهم آن است كه خاستگاه، ريشه وهويت خويش را از ياد نبرند.
مهرانفر، هنرمند و مشكلاتش را آيينه صادق و قابل تامل مسايل شهر وجامعه دانست و از مسوولان متعهد انزلي خواست تا با ژرف انديشي ودرك جايگاه هنر شرايط مساعدي براي رشد توامان فرهنگ واشتغال جوانان اين شهر بوجود آورند.
علي حاجي پور از فيلمسازان جوان انزلي كه ترك ديار كرده است نيز اظهار داشت: فيلمساز نياز به فضاي بدون تشنج و آرامي دارد تا به خلق اثر خود بپردازد.
حاجيپور به وجود آمدن ارتباط بين مسوولان و هنرمندان را عاملي دانست تا سوءتفاهمهاي احتمالي موجود از بين برود.
وي حمايت مسوولان از هنرمندان را عاملي دانست تا مهاجرت اين قشر كمتر از پيش شود.
رييس اداره فرهنگ و ارشاد بندرانزلي نيز سرمايهگذاري در حيطه هنر را مفيد و ارزشمند خواند.
"اردشير نوروزي" شهر انزلي را در بخش هنرهاي نمايشي جزو پيشگامان اين هنر عنوان كرد كه توانست تاتر را به جامعه گيلان معرفي كند.
وي در اينباره اظهار داشت: انزلي با وجود سابقه طولاني در بخش هنرهاي نمايشي هنوز از يك سالن مناسب نمايش بيبهره است.
نوروزي استعدادهاي موجود در انزلي را در زمينههاي مختلف هنري بسيار خوب ارزيابي واظهار اميدواري كرد با به بهرهبرداري رسيدن مجتمع فرهنگي انزلي، جوانان اين شهر از امكانات موجود اين در مجتمع بهرهمند شوند.
وي در خصوص مهاجرت هنرمندان نخبه انزلي اظهار داشت: اين گروه اگر مهاجرت نمايند تا به علم روز مسلح شوند وپس از بازگشت آموختههاي خود را به نسلي ديگر منتقل كنند، بسيار مطلوب و ايدهآل است.
نوروزي هنرمندان را حاملان پيامهاي فرهنگي دانست و ابراز اميدواري كرد تا با ايجاد انجمنهاي فعال در رشتههاي مختلف هنري شاهد رشد وشكوفايي كليه هنرمندان باشيم.
كارشناسان بر اين باورند كه آماده كردن بستر براي فعاليتهاي فرهنگي هنري نقش بسزايي در جلوگيري از ناهنجاريهاي اجتماعي دارد.
اين گروه از كارشناسان معتقدند از آنجا كه هنرمندان نخبه تاثير شگرفي بر جامعه و جوانان دارند سرخوردگي ناشي از بيتوجهي مسوولان به آنها، صدمات جبران ناپذيري بر پيكره فرهنگ و هنر وارد خواهد كرد