گيلانيان كه در سرزميني محصور با درخت و چوب و جنگل زندگي ميكنند از قديمالايام در دست ساختههاي چوبي از مهارت و ظرافت خاصي برخوردار بودند.
آثار و نقشهايي كه در كاوشهاي باستانشناسي گيلان به دست آمده نشاندهنده مهارت چوبكاران دورههاي باستاني گيلان زمين است.
ازجمله اين دست ساختههاي چوبي انواع ظروف، مجسمه ، قليان، عصا و دوك نخ ريسي است.
در پژوهشهاي هنري داخلي و خارجي نيز ميتوان نشانههاي تحسين اين هنر را ديد.
زماني صنايع دستي چوبي نه تنها ابزار و وسايل مورد استفاده در بسياري از خانههاي استان گيلان از جمله شهر ساحلي انزلي بود بلكه هنرمندان و صنعتگران بسياري از راه ساخت اين صنايع چوبي امرار معاش مي كردند.
به گفته فروشندگان صنايع دستي بندرانزلي درگذشته تنها در اين شهر بيش از ۳۰كارگاه توليد صنايع چوبي فعال بود.
اما در سالهاي اخير عوامل متعددي مانند تورم ، بالا رفتن قيمت چوب و ساير مواد اوليه مانند روغن جلا، سيلر، دستمزد كارگر و همچنين كاهش تقاضا موجب ركود صنايع چوبي شد و تعداد كارگاههاي توليدات چوبي در انزلي به حدود هفت كارگاه كاهش يافت.
اين در حالي است كه در همين سالها صنايع چوبي چيني و پاكستاني به بازار صنايع دستي اين خطهراه پيدا كرد و گوي رقابت را از صنايعچوبي گيلان ربود.
اكنون در بيشتر فروشگاههاي صنايع دستي انزلي كه قطب گردشگري گيلان بشمار ميرود و مسافران يادگارها و سوغاتهاي خود را اغلب از اين شهر خريداري مي كنند كارهاي چوبي خارجي بهترين جاها را به خود اختصاص دادهاند و صنايع چوبي ساخت كشورمان يا به ندرت يافت ميشود و يا در كنار و گوشهمغازهها خاك ميخورند.
"هادي راست كردار" كه ۲۷سال در زمينه توليد و فروش صنايع چوبي فعاليت دارد در اينباره اظهار داشت: تورم اقتصادي ، گراني چوب و ساير هزينهها از دستمزد و بيمه كارگر و هزينه برق و ساير عوامل موجب شده كه توليد كارهاي چوبي مقرون به صرفه نباشد.
به گفته وي خلق كارهاي چوبي با كيفيت و ارزش هنري بالا براي هنرمند چنان گران در ميآيد كه وي قادر به فروش و گذران زندگي نخواهد بود.
وي افزود: از طرفي وقتي توليدكننده براي توليد برنامهريزي ميكند ولي چند ماه بعد قيمت چوب دو برابر ميشود او ديگر چگونه قادر به توليد خواهد بود.
راست كردار وجود ثبات در بازار ، مواد اوليه ارزان و حمايت دولت را براي ادامه كار توليدكنندگان صنايع چوبي لازم ميداند.
وي اظهار داشت : زماني كه چوب روسي از هر مترمكعب ۱۲۰هزار تومان به ۳۱۰هزار تومان افزايش يافته و چوب جنگلي نيز با هر مترمكعب ۱۲۰تا ۱۵۰ هزار تومان قاچاق محسوب ميشود، چند نفر رغبت به توليد ميكنند؟
اين توليدكننده و فروشنده صنايع دستي گفت : خود من در سالهاي اخير به كار وارد كردن صنايع دستي خارجي روي آوردهام چون سود آن بيشاز توليد است.
سهماني فروشنده صنايع دستي با بيست و چند سال سابقه در اينباره گفت: همزمان با بالا رفتن قيمت چوب و ديگر مواد اوليه و در نتيجه كاهش رغبت براي اين توليدات كالاهاي چيني و پاكستاني به شكل انبوه و با نرخ ارزان وارد بازار داخلي شد و توجه خريداران را به خود جلب كرد.
حسين حبيبي از توليدكنندگان صنايع چوبي در انزلي نيز اظهار داشت : چوب كه ماده اوليه توليد اين صنعت است و همچنين دستمزد كارگر گران شده است.
وي معتقد است در چنين شرايطي سازمان صنايع دستي بايد با شناساندن آثار و بازاريابي براي آنها و همچنين تشويق توليدكنندگان به توليد با كيفيت از زوال اين صنعت جلوگيري ميكرد.
به گفته وي روند اعطاي وام به توليدكنندگان چنان سخت و پيچيده است كه شايد كمتر توليدكننده اي موفق به دريافت آن شود.
رييس اداره تحقيقات صنايع دستي گيلان در اينباره گفت: مشكل اصلي توليدكنندگان صنايع دستي تهيه چوب ارزان و مرغوب است.
"نورا قوي روح" اظهار داشت: بايد براي توليدكنندگان صنايع چوبي سهميه چوب در نظر گرفته شود و مناطقي به توليد چوب مورد نياز اين صنايع اختصاص يابد.
وي افزود: بايد حمايتها و اقداماتي صورت بگيرد تا توليد صنايع چوبي براي صنعتگر آسان و ارزان باشد.
به اعتقاد وي اگر شرايط كار فراهم باشد توليدكننده ميتواند با فراغ خاطر روي كيفيت توليداتش كار كند و نوآوري و هنر را در توليدات خود ارتقا دهد.
رد پاي فرهنگ و سنتها و تمدن گيلان را ميتوان در دست ساختههاي چوبي اين خطه ديد.
صنايع چوبي گيلان كه زماني چشم محققان و هنردوستان خارجي را به خود خيره ميكرد اكنون در محاصره امواج توليدات خارجي در حال دست و پازدن نوميدانه است و لازم است متوليان ميراث و فرهنگ و صنايع دستي كشور آن را دريابند و از نابودي نجات دهند