اين مساله موجب شده که تالاب در فهرست مونترو جز تالابهاي بحراني جهان
قرار بگيرد و امکان جلب کمکهاي مالي جهاني براي احياء و بهسازي را نيز از
دست بدهد.
در نيم قرن اخير بيش از يکهزار و 200 ميليارد مترمکعب رسوبات وارد تالاب
شده که عمق تالاب را از 11 متر به سه متر کاهش داده است.
بر اساس تحقيقات کارشناسان طرح مطالعاتي حفاظت تالاب انزلي ، ميزان کل
بار آلودگي وارده به تالاب انزلي در حدود 116 هزار تن در سال تخمين زده
شده است .
از سويي پيشروي ني ها ، گياهان شناور و غوطه ور و رشد بيش از حد آزولا
موجب پوشانده شدن سطح آب و جلوگيري از ورود نور به داخل آب و خروج گازها از بستر تالاب ، خفگي آبزيان و کاهش قدرت خودپالايي تالاب مي شود.
* طرح احياء تالاب
طرح احياء تالاب انزلي مدتها است که از سوي مسوولان کشوري ، استاني و
شهرستاني مطرح مي شود ولي با وجود اخذ مصوبه دولت ، تاکنون هيچ اقدامي
براي آن صورت نگرفته است.
مديرکل حفاظت محيط زيست گيلان در گفتگو با خبرنگار ايرنا بر لزوم آغاز
عمليات فيزيکي و مکانيکي در تالاب انزلي تاکيد کرد.
" کامران زلفي نژاد " اظهار داشت : مطالعات اکولوژيکي تالاب به اتمام
رسيده و توليت احياء تالاب بعنوان مصوبه سفر رييس جمهور به سازمان آب
منطقه اي گيلان واگذار شده است.
وي ياداور شد: سازمان حفاظت محيط زيست پيشنهاد کرده براي جلوگيري ازبه
هم خوردن تبادلات لايه هاي مختلف تالاب ، برداشت رسوبات به صورت ساکشني ( مکشي ) با استفاده از شناور پيشرفته صورت بگيرد.
* برداشت رسوبات
به گفته وي براي انجام اين کار نياز به تامين اعتبار براي خريد شناور ويژه اي است که براي برداشت رسوبات از تالابها در کشورهاي اروپايي مورد استفاده قرار مي گيرد.
زلفي نژاد افزود: از اين لايروب پيشرفته علاوه بر برداشت رسوبات مي توان
براي برداشت گياهان شناور و حتي روغن از روي آب و همچنين قطع ني هاي تالاب نيز استفاده کرد.
وي تصريح کرد: از رسوبات تالاب انزلي با توجه به وجود گاز متان در آن مي
توان به عنوان رسوبات بيولوژيک و همچنين مواد اوليه توليد سفال استفاده
کرد.
وي متذکر شد: همچنين براي جلوگيري از پيشروي ني ها که موجب خشک شدن
تالاب مي شود ، بايد قطع ني ها صورت بگيرد.
همچنين به گفته وي رشد بيش از حد گياهان شناور و غوطه ور مي تواند موجب خفگي يا بلومهاي جلبکي شود که به منظور جلوگيري از آن ، برداشت اين گياهان بويژه آزولا ( قابل استفاده به عنوان خوراک دام ) از سطح آب نيز از برنامه
هاي ما است.
مديرکل حفاظت محيط زيست گيلان خاطرنشان کرد: اگر بتوان حجم زياد رسوب
تالاب و گياهان را کنترل کنيم ، قدرت خودپالايي تالاب نيز افزايش يافته و
مي تواند به حالت اوليه خود باز گردد و از فهرست مونترو نيز خارج شود.
وي با اشاره به اين که اگر سالي پنج سانت از رسوبات تالاب برداشته شود
موجب کمک به خودپالايي تالاب خواهد شد بر لزوم آغاز عمليات فيزيکي و
مکانيکي در تالاب انزلي تاکيد کرد.
* جلوگيري از ورود فاضلابها
وي در مورد جلوگيري از ورود آلاينده هاي بيشتر به دل تالاب گفت : گرچه
ايجاد شبکه و سيستم تصفيه فاضلاب در دست احداث در شهرهاي رشت و انزلي ،
مناسبت ترين شيوه بشمار مي رود ولي با توجه به طولاني مدت بودن آن استفاده
از تانکهاي تصفيه فاضلاب ( ايمهالف تانک ) را به مصوبه وزارت نيرو اضافه
کرده ايم.
اين مسوول اظهار داشت : پساب خروجي اين تانکهاي تصفيه فاضلاب براي ورود
به آبهاي سطحي مجاز است و حتما بايد در کوتاه مدت در برنامه وزارت نيرو
گنجانده شود.
زلفي نژاد خاطرنشان کرد: استفاده از اين تانکهاي فاضلاب که در ان فاضلاب
با استفاده از باکتري هاي هوازي تصفيه مي شود هزينه پاييني دارد و بلافاصله
جواب داده و به سفره هاي آب زيرزميني نيز اجازه تنفس مي دهد.
وي اظهار داشت : استفاده آزمايشي از اين تانکهاي تصفيه فاضلاب در 50 نقطه
آغاز مي شود.
وي خاطرنشان کرد: اگر اين تانکها در ورودي هاي فاضلاب به دريا و تالاب و
خروجي هاي فاضلاب زرجوب و گوهر رود نصب شود حداقل 50 درصد و به طور متوسط بيش از 80 درصد بار آلودگي هاي وارده را کاهش و توان خودپالايي تالاب را افزايش خواهد داد.
* جلوگيري از ورود رسوبات
برداشت رسوبات گرچه به گفته کارشناسان اقدام موثري است اما سووال اين
است که چگونه مي توان از ورود رسوبات بيشتر به داخل تالاب جلوگيري کرد.
زلفي نژاد در خصوص نحوه جلوگيري از ورود رسوبات بيشتر به تالاب افزود:
با ايجاد سدهاي تله اي در مسير رودخانه ها با همکاري اداره کل شيلات ، جهاد
کشاورزي ، آب منطقه اي ، آب و فاضلاب شهري و روستايي مي توان به اين مسئله اقدام کرد.
وي همچنين بحث ديواره سازي تالاب را که گاه از سوي برخي افراد مطرح مي
شود ، بسيار مضر به حال تالاب و کاملا منتفي دانست.
مديرکل حفاظت محيط زيست گيلان با اشاره به اين که حريم تالاب تعيين شده
اظهار داشت : پيشنهاد ما کانال کشي دور تالاب به منظور مشخص نمودن حريم و همچنين کمک به تنفس و حفاظت بهتر تالاب است.
وي در ادامه با اشاره به اهميت توجه به ساخت و سازها در حريم تالاب بر
لزوم توجه به نظرات کارشناسانه در خصوص احداث کنارگذر تاکيد کرد.
تالاب بين المللي انزلي با حدود 20 هزار کيلومتر مربع وسعت از ارزش بي
نظير محيط زيستي و اقتصادي برخوردار است.
تالاب انزلي عامل اصلي مهار سيلابهاي 11 رودخانه بالا دست بشمار مي رود و شهر انزلي را که بيشترين متوسط بارندگي سالانه در کشور را دارد و از آب
گرفتگي محافظت مي کند.
تالابها موجب تعادل اقليمي حرارتي در منطقه مي شوند و از سرما و گرماي
شديد هوا جلوگيري مي کنند.