به گفته كارشناسان و محققان شيلاتي، استان گيلان به سبب وجود رودخانه‌ها و مراكز شيلاتي، نقش محوري در بازسازي ذخاير درياي خزر دارد.

وجود مهمترين مراكز تكثيرمصنوعي بچه ماهيان خاوياري و استخواني و مراكز تحقيقات با سابقه در زمينه شيلات درگيلان، اين استان را همواره در تكثير مصنوعي و احياي ذخاير درياي خزر پيشتاز ساخته‌است.

بازسازي گونه‌هاي درحال انقراض ماهيان استخواني درياي خزر چون سفيد ، سوف و سيم و بازسازي ذخاير ماهيان غضروفي بويژه تاس ماهي ايراني تا حدودي مديون فعاليت مراكز تحقيقاتي و تكثير و پرورش استان گيلان است.

مركز تكثير و پرورش ماهيان خاوياري شهيد بهشتي سنگر و مركز تكثير،پرورش و بازسازي ذخاير شهيدانصاري در كنار مراكز تحقيقات شيلاتي نظيرمركزتحقيقات آبزي پروري آبهاي داخلي و موسسه تحقيقات بين‌المللي ماهيان خاوياري نقش استان گيلان را در بازسازي ذخاير درياي خزر برجسته كرده‌اند.

مركز تكثير و پرورش ماهي شهيد بهشتي سد سنگر اولين مركز تكثير و پرورش ماهي در شمال كشور است كه در سال ‪ ۱۳۵۱‬بصورت دولتي براي بازسازي ذخاير تاسيس شده‌است.

رييس اين مركز  گفت : اين مركز تا پايان سال گذشته ‪۱۴۶‬ميليون بچه‌ماهي خاوياري رهاسازي كرده‌است كه عمده‌ترين آن ماهي قره برون يا تاس ماهي ايراني را شامل مي‌شود.

"محمد حسين طلوعي " افزود:به دليل نقش مركز شهيد بهشتي در تكثير و رهاكرد تاس ماهي ايراني ، سايتس (‪ (CITES‬سهميه صادرات خاويار ايران را در چند سال اخير بيش از سهم پنج كشور حاشيه درياي خزر منظور كرده‌است.

وي گفت : اين مركز از سال ‪ ۱۳۶۹‬تاكنون ‪ ۱۲۰‬ميليون قطعه بچه ماهي سوف توليد و به درياي خزر رهاسازي كرده‌است كه اين رهاكرد موجب احياي نسل ماهي با ارزش سوف شده‌است.

به گفته وي از سال ‪ ۱۳۶۲‬تاكنون يك ميليارد و ‪ ۱۲۰‬ميليون قطعه بچه ماهي سفيد نيز توسط اين مركز توليد و به درياي خزر رهاسازي شده‌است.

وي اظهارداشت:مركز شهيد بهشتي نه تنها مهمترين مركز در بازسازي تمام گونه‌هاي در حال بازسازي درياي خزر محسوب مي‌شود بلكه ماهياني هم كه در ديگر مراكز، تكثير مصنوعي آنها صورت مي‌گيرد، دراين مركز توليد شده‌اند.

وي گفت : نفع تكثير و رهاسازي بچه ماهيان بويژه ماهيان خاوياري از سوي اين مركز نه تنها به ايران بلكه به كشورهاي حاشيه خزر نيز برمي‌گردد.

همچنين ذخاير ماهي سفيد درياي خزر كه بيش از ‪ ۸۰‬درصد صيد صيادان شمال را تشكيل مي‌دهد مديون فعاليت مركز تكثير، پرورش و بازسازي شهيد انصاري گيلان است.

رييس مركز تكثير ، پرورش و بازسازي شهيد انصاري رشت نيز گفت: اين مركز فعاليت خود را با توليد بچه ماهي سفيد درايران از سال ‪ ۱۳۶۲‬آغاز كرد.

"صمد درويشي" افزود: تكثير، توليد و رهاسازي بچه ماهيان سفيد فرم بهاره از سال ‪ ۱۳۶۲‬به طور رسمي در مركز شهيد انصاري گيلان آغاز شد كه هم اكنون سالانه بين ‪ ۱۵۰‬تا‪ ۲۰۰‬ميليون قطعه از اين ماهي در سه استان گيلان، مازندران و گلستان توليد و در درياي خزر رهاسازي مي‌شود كه مركز شهيد انصاري ‪ ۷۰‬درصد اين ميزان را توليد مي‌كند.

وي يادآورشد: اين مركز تنها مركز تكثير ماهي سيم دركشور است كه با رهاسازي انبوه اين گونه در درياي خزر موجبات جلوگيري از انقراض نسل اين گونه ارزشمند فراهم شده است.

وي گفت : ذخاير اين گونه در دهه ‪ ۶۰‬در حدي تنزل داشت كه از سبد صيد صيادان حوزه جنوبي درياي خزر كاملا حذف شده بود ولي خوشبختانه با تلاش به عمل آمده در خصوص بازسازي اين گونه هم‌اكنون شاهد صيد سالانه بيش از يكصد تن از ماهي سيم توسط صيادان مجاز در نوار ساحلي گيلان هستيم.

به گفته وي اين ماهي عمدتا بومي تالاب انزلي است و يكي از گونه‌هاي اقتصادي موجود درياي خزر محسوب مي‌شود.

رييس مركز شهيد انصاري افزود: امسال براساس مصوبات كميسيون برنامه‌ريزي سازمان شيلات ايران بيش بيني شده‌است كه‪ ۸۰‬ميليون بچه ماهي سفيد و ‪۱۹‬ ميليون بچه ماهي سيم و ‪ ۵۰۰‬هزار قطعه نيز ساير گونه‌هاي استخواني از طريق مركز شهيد انصاري تكثير و توليد و در منابع آبي به درياي خزر رهاسازي شوند.

وي خاطرنشان كرد: بر همين اساس بر پايه‌برنامه ريزي انجام شده از دوم اسفندماه سال گذشته نسبت به استقرار نيرو در مسير ‪ ۱۰‬رشته رودخانه واقع در نواحي غرب و شرق استان گيلان براي صيد مولدين اقدام شد كه حاصل دو ماه كار استحصال مقدار بيش از پنج تن تخم ماهي سفيد بوده‌است كه اين رقم در طول فعاليت‌هاي مربوط به تكثير ماهي سفيد در استان گيلان رقم بي‌سابقه‌است.

درويشي اظهارداشت: حاصل انكوباسيون اين ميزان تخم توليد بيش از ‪۲۷۰‬ ميليون لارو است كه‌براي دومين سال متوالي ازاين ميزان نزديك به‌يكصد ميليون لارو مازاد بر نياز براي بازسازي ذخاير، مستقيم به رودخانه‌ها رهاسازي و بخش ديگر آن براي نگهداري و پرورش تا مرحله وزن پايه رهاكرد در استخرهاي خاكي مزارع مختلف اين مركز، نگهداري شده است.

به گفته وي اين مركز درسال جاري توليد ميليون‌ها قطعه لارو دو گونه بسيار با ارزش از ماهيان استخواني بومي استان گيلان شامل سياه كولي و شاه كولي را نيز آغاز كرده‌است.

وي گفت: اين مركز امسال همچنين ‪ ۴۵۰‬هزار قطعه لارو و ‪ ۲۵۰‬هزار عدد بچه ماهي سفيد فرم پاييزه را براي اولين بار تكثير و در تالاب انزلي رهاسازي كرده‌است.

وي افزود: زمينه توليد انبوه فرم پاييزه نيز در اين مركز فراهم شده‌است و درصورت تامين مولدين، فعاليت‌هاي تكثير و رهاسازي اين ماهي در سال آينده ادامه خواهد يافت.